2012-02-24
 

Zdecydowanie na nowo odkrywamy dziś polską sztukę użytkową lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych. Nie tak dawno warszawskie Muzeum Narodowe przypomniało ikoniczne już projekty mebli, tkanin, szkła, ceramiki – Teresy Kruszewskiej, Jana Kurzątkowskiego, Marii Chomentowskiej, Alicji Wyszogrodzkiej, Danuty Teler-Gęsickiej, czy Wiesława Sawczuka. Dziś okazuje się, że wystawa „Chcemy być nowocześni” była zaledwie rozbiegiem do tego, co będziemy mogli zobaczyć w tym roku.


Warszawska Galeria Asymetria we współpracy z Galerią Raster i Fundacją Archeologia Fotografii otworzyła właśnie wystawę „Foto-soc-dizajn 50. 60.”, w ramach której prezentowane są fotografie produktów i wnętrz autorstwa tak zasłużonych dla historii polskiej fotografii autorów, jak Tadeusz Sumiński, Zbigniew Dłubak czy Wojciech Plewiński.

Z kolei już od 27 lutego we wrocławskim Muzeum Narodowym czekać będzie obszerna prezentacja ceramiki tamtych czasów. Jak zauważa kuratorka wystawy dr Barbara Banaś – „Wszystkie wcześniejsze wystawy poświęcone tej tematyce skupiały się na pokazywaniu dzieł projektantów pracujących dla Instytutu Wzornictwa Przemysłowego w Warszawie. Marginalizowano, lub wręcz całkowicie pomijano, udział w tworzeniu odwilżowego wzornictwa porcelany plastyków zatrudnionych w Ośrodkach Wzorcujących poszczególnych zakładów”. Wystawa „Polski New Look” będzie pokazywała ceramikę użytkową lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych w szerszym zakresie (m.in. wyroby fabryk w Wałbrzychu, Jaworzynie Śląskiej, Chodzieży, Ćmielowie, Bogucicach, Pruszkowie, Tułowicach, Włocławku i prywatnej katowickiej wytwórni Steatyt).

 

 

STYL NEW LOOK

 

Pierwsze symptomy nowego stylu pojawiły się jeszcze przed drugą wojną światową, po raz pierwszy tej nazwy użyto przy okazji promocji debiutanckiej kolekcji Christiana Diora w 1947 roku. Nowy styl w sztuce użytkowej i designie charakteryzował się asymetryczną, biomorficzną formą, mocnym kolorem, drobnym deseniem.

Do Polski nowe tendencje dotarły na krótko przed czasami politycznej „odwilży” 1956 roku. Istotną rolę w propagowaniu „nowoczesności” i pojęcia „dobrego wzoru” odegrał Instytut Wzornictwa Przemysłowego w Warszawie założony przez Wandę Telakowską. Jednak jak podkreśla dr Barbara Banaś ceramiczny design lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych w Polsce to nie tylko projekty powstające w pracowniach IWP, ale również bogata i dotąd rzadko prezentowana oferta polskich wytwórni porcelany. Polski New Look to przede wszystkim specyficzne formy dekoracji (z braku możliwości technicznych stosowano proste wzory i techniki, jednak pozwalały one na uzyskiwanie oryginalnych efektów). Nowoczesne, abstrakcyjne wzory, którymi ozdabiano przedmioty nazywano „pikasami” (od nazwiska Picassa).

 
 
WYSTAWA
 

Na wystawie można będzie zobaczyć ponad dwieście obiektów – m.in. serwis do kawy „Dorota” Lubomira Tomaszewskiego, cieszące się ogromną popularnością komplety „Iza” (zakłady w Chodzieży), „Julia” (fabryka porcelany Wałbrzych), „Kajtek” (pruszkowski Porcelit). Pokazana zostanie kolekcja rzeźby kameralnej, czyli tzw. figurki iwupowskie (Instytut Wzornictwa Przemysłowego), które miały zastąpić „zdobiące” polskie mieszkania kiczowate bibeloty. Figurki miały nowoczesne, uproszczone kształty, przedstawiały głównie ludzi i zwierzęta. Wśród wystawionych eksponatów znajdą się również dekoracyjne talerze, które w tamtych czasach miały pełnić rolę ogólnodostępnego substytutu nowoczesnego malarstwa.

...
POLSKI NEW LOOK
Ceramika użytkowa lat 50. i 60.
27 lutego – 1 kwietnia 2012

Muzeum Narodowe we Wrocławiu
Kuratorka wystawy: dr Barbara Banaś